Met een gezonde leefwijze help je het lichaam voorzien van voldoende bouwstoffen, beschermende stoffen en brandstoffen.

Ook endometriose kun je aanpakken met een gezonde leefwijze.
Mogelijke oorzaken van endometriose kunnen we vinden in ons immuunsysteem en bij de productie en afbraak van oestrogeen in ons lichaam.

Als we het probleem willen aanpakken, in plaats van de gevólgen van het probleem, zullen we ons moeten verdiepen in de werking van ons lichaam en hoe we het zo goed mogelijk kunnen laten functioneren.

Een goede gezondheid is belangrijk voor een goede hormoonbalans.

Hormoonverstoringen geven klachten zoals: dwangmatige eetlust, hoofdpijn, depressie, angst en irritatie, P.M.S, pijnlijke borsten, cystes in de borsten, overgewicht, vermoeidheid, stemmingwisselingen, vocht vasthouden, slapeloosheid en een verhoogd risico op een miskraam. We gaan dus voor meer balans!

Endometriose & voeding

Een cohortstudie gepubliceerd in het American Journal of Obstetrics and Gynecology onderzocht de relatie tussen dieet en het risico op endometriose. De onderzoekers ontdekten dat een hoge consumptie van groene groenten en fruit geassocieerd was met een verlaagd risico op endometriose, terwijl een hoge inname van rood vlees en transvetten het risico verhoogde.

Belangrijkste bevindingen:

Vrouwen die >2 porties rood vlees per dag aten hadden 56% meer kans op endometriose
Mechanisme dat genoemd wordt: invloed op steroïde hormonen (o.a. oestrogeen)

Een andere studie, brengt meerdere losse studies samen, met de conclusie:

Rood vlees, transvetten en verzadigd vet → hoger risico
Sommige voedingsgroepen (zoals bepaalde zuivel en plantaardig voedsel) lijken beschermend

De meest recente studie (2025) ondersteunt de invloed van voeding bij endometriose, maar benadrukt dat oorzaak vs. correlatie complex blijft.

Een Iraanse studie onderstreept:

Meer groenten, fruit en peulvruchten → lager risico

Darmfunctie & microbioom (de basis!)

Waarom belangrijk?

De darmflora speelt een rol in de afbraak en heropname van oestrogeen (estroboloom)
Dysbiose → meer ontsteking + hogere oestrogeenspiegel

Onderbouwing

Westerse voeding verandert darmbacteriën en kan endometriose verergeren
Voeding beïnvloedt immuunrespons en ontsteking via de darm

Een aantal tips

Fermenteerbare vezels (prebiotica) voeden de juiste bacteriën
Gefermenteerde voeding (yoghurt, kefir, zuurkool) houdt de darmen gezond
Vermijd bewerkte voeding (verstoort microbioom)
Vermijd toegevoegde suikers

Bekijk ook mijn blogartikel 'Voeding bij Darmklachten"

Ontstekingen (centrale factor!)

Endometriose = chronische ontstekingsziekte. Vermijd dus ontstekingsbevorderende voeding.

Sterk onderbouwd:

Omega-3 verlaagt ontstekingen en mogelijk pijn
Transvetten verhoogt risico (+48%)

Overig

Kurkuma (curcumine)

Groene thee (EGCG)
Gember
Knoflook

Bekijk ook mijn blogartikel 'Ontstekingen & Voeding'

Oestrogeenbalans (heel belangrijk!)

Endometriose is oestrogeen-afhankelijk

Wat helpt:

Vezels → helpen oestrogeen afvoeren
Kruisbloemige groenten (broccoli, bloemkool) → ondersteunen leverdetox
DIM (uit broccoli)
Calcium-D-glucaraat (supplement)
Leverondersteuning (bitterstoffen)

Wat mogelijk verergert:

Rood vlees → ↑ oestrogeen en ontsteking
Alcohol → ↑ oestrogeen + ontsteking

Immuunsysteem

Bij endometriose functioneert het immuunsysteem anders (herkent weefsel minder goed).

We hebben gevarieerde en onbewerkte voeding nodig om het immuunsysteem te ondersteunen. Bepaalde voedingsmiddelen (zoals suiker, schadelijke vetzuren, bepaalde E-nummers, tarwe, alcohol, cafeïne, enz) kun je beter vermijden.

Onderbouwing

Voeding beïnvloedt immuun- en ontstekingsroutes

Suppletie

Vitamine D (veel studies, maar gemengd bewijs)
Zink
Selenium

Bekijk ook mijn blogartikel 'Ondersteuning van het immuunsysteem'

Voeding

Een mediterraan / plantaardig voedingspatroon blijkt bij veel mensen met endometriose effectief:

Tot 94% lagere kans bij hoge adherentie (zie observatiestudie)

Belangrijk:

Veel groente, fruit, peulvruchten
Vis (omega-3)
Olijfolie
Weinig bewerkt voedsel

Bekijk ook mijn blogartikel 'Wat kan ik zelf doen?'

Chinese kruiden (Traditional Chinese Medicine)

Een systematische review en meta‑analyse (in 2025) van gerandomiseerde onderzoeken waarin Chinese kruidengeneeskunde (TCM) vergeleken wordt met placebo, westerse medicatie of geen behandeling, specifiek gericht op pijn bij endometriose zegt:

Chinese kruiden kunnen pijn verminderen en kwaliteit van leven verbeteren

Een ouder onderzoek vond betere post‑operatieve kwaliteit van leven met Chinese kruiden dan met gestrinone.

Wat beperken?

Transvetten (sterk negatief effect)
Rood/bewerkt vlees (zie studie)
Suiker → insuline + ontsteking
Alcohol → hormonen + ontsteking

Gluten (kan ontstekingsreactie in de darmen verergeren, ervaringen zijn wisselend, maar overwegend positief)
Zuivel (let wel: studies hierover spreken elkaar tegen)
Fyto-oestrogenen (soja/lijnzaad): idem, zowel positief als negatief beschreven in studies

Supplementen

Omega-3 (EPA/DHA) → ontsteking/pijn
Magnesium → ontspanning spieren
Vitamine D → immuunregulatie
NAC (N-acetylcysteïne) → antioxidanten (goede studies over te vinden!)
Curcumine → ontstekingsremmend

Leefstijl

Sterk onderschat, maar cruciaal was voor mij het omgooien van de complete leefstijl. Niet alleen qua voeding en hormoonverstorende stoffen, maar ook qua slaapritme en stressreductie.

Stress

Verhoogt cortisol → beïnvloedt hormonen en ontsteking

Beweging

Verlaagt oestrogeen + ontsteking
Verbetert immuunfunctie

Slaap & licht

Melatonine beïnvloedt oestrogeen en ontsteking
Kunstlicht (’s avonds) → hormonale verstoring

Hormoonverstorende stoffen - Xeno-oestrogenen

BPA (plastic)
pesticiden
cosmetica, schoonmaakproducten en wasmiddel

Deze chemicaliën bootsen oestrogeen na en kunnen endometriose negatief beïnvloeden.

Overig

Niet onderzocht in combinatie met endometriose, maar van invloed om ontstekingen:

Aarden (earthing) → ontstekingsreductie
Adaptogenen (ashwagandha, rhodiola) → reguleert stress-as
Zoete aardappel → vaak genoemd i.v.m. progesteron (beperkt bewijs)
Superfoods → vooral vanwege hoeveelheid antioxidanten

Aangepaste leefstijl

Endometriose | Aangepaste leefstijl